అనుష్టుప్ ఛందస్సు ప్రధాన లక్షణాలు

 జైశ్రీరామ్.

:

అక్షరాలు: ప్రతి పాదానికి 8 అక్షరాలు ఉంటాయి. మొత్తం శ్లోకంలో 32 అక్షరాలు ఉంటాయి (8 × 4 = 32).

ప్రతి పాదంలో 

5వ అక్షరం ఎల్లప్పుడూ లఘువు అవుతుంది.

6వ అక్షరం ఎల్లప్పుడూ గురువు అవుతుంది.

మరియు

7వ అక్షరం: 

1 మరియు 3 పాదాలలో గురువు (దీర్ఘం) గానూ, 

2 మరియు 4 పాదాలలో లఘువు (హ్రస్వం) గానూ ఉంటుంది.

ఉదాహరణ.

మా నిషాద ప్రతిష్ఠాం త్వమగమః శాశ్వతీః సమాః |
యత్‌ క్రౌంచమిథునాదేకమవధీః కామమోహితమ్ ॥

ప్రయోగాలు: వాల్మీకి రామాయణం, మహాభారతం, భగవద్గీత వంటి ప్రాచీన సంస్కృత కావ్యాలలో ఈ ఛందస్సును ఎక్కువగా ఉపయోగించారు. ఆదికావ్యమైన రామాయణంలో మొదటి శ్లోకం (మా నిషాద...) ఇదే ఛందస్సులో వెలువడింది.

జైహింద్.